België was in 1835 de eerste Europese natie die een orgaan oprichtte om de regering niet alleen te adviseren over het behoud en de restauratie van historische gebouwen, maar ook over de kwaliteit van nieuwe bouwwerken. Deze instelling, de « Commission royale des Monuments », kreeg bovendien de opdracht aanbevelingen te formuleren over stedenbouwkundige kwesties.

In 1912 werd een bijzondere afdeling voor landschappen opgericht, waarna de commissie werd omgedoopt tot de « Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen » (KCML). Het eerste wettelijke kader voor de bescherming van het erfgoed kwam er met de wet van 7 augustus 1931 op het behoud van monumenten en landschappen, die ook de opdracht van de KCML duidelijk omschreef.

In het kader van de evolutie van de staatsstructuur werd de bevoegdheid voor erfgoed in 1970 overgedragen aan de twee taalgemeenschappen. Vooruitlopend op deze beslissing was de KCML in 1968 al opgesplitst in een autonome Nederlandstalige en Franstalige afdeling, die elk onder de bevoegdheid van een afzonderlijke voogdijminister vielen. Voor Brussel werd een gemengde werkgroep opgericht. De complexiteit van deze dubbele voogdij leidde echter, in vergelijking met de andere grote steden van het land, tot een aanzienlijke achterstand op het vlak van de erfgoedzorg.

In 1989 werd de erfgoedbevoegdheid overgeheveld naar de Gewesten en werd voor het nieuwe Brussels Hoofdstedelijk Gewest een autonome commissie opgericht: de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (KCML). Vier jaar later kreeg de KCML, met de ordonnantie van 1994, extra slagkracht door de invoering van een mechanisme van bindend advies voor werken aan beschermd erfgoed of erfgoed dat is ingeschreven op de bewaarlijst.

Sinds 2004 bundelt en coördineert het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO) de verschillende regelgeving inzake stedenbouw, erfgoed en leefmilieu. Het BWRO werd sindsdien meermaals hervormd.