De commissie

De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) biedt een reflectiekader waarin experten met uiteenlopende achtergronden en uit verschillende disciplines zich, elk vanuit hun specifieke praktijkervaring of onderzoeksveld, buigen over de erfgoedkundige aspecten van projecten. 

De Commissie telt achttien leden die door de Regering worden benoemd op basis van hun expertise op het vlak van erfgoedbehoud. Ze verenigt architecten, ingenieurs, (kunst)historici, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en specialisten op het gebied van natuurlijk erfgoed en historische tuinen, restauratietechnieken, energieprestatie en archeologie, evenals experten op juridisch en economisch vlak.

Om de aanvragen en dossiers te onderzoeken, komt de Commissie elke twee tot drie weken samen in plenaire vergadering, in aanwezigheid van de directies Stedenbouw en Cultureel Erfgoed. De vergaderingen vinden plaats in de kantoren van Brussel Stedenbouw en Erfgoed waar ook het secretariaat van de KCML is gehuisvest(op de Kunstberg).

Elke aanvraag wordt door een of meerdere leden van de Commissie ingeleid en tijdens de zitting aan het voltallige college voorgesteld. Na beraadslaging brengt de KCML haar adviezen collegiaal uit.

De KCML is een onafhankelijk adviesorgaan dat de Regering, op haar verzoek of op eigen initiatief, adviseert over het erfgoedbehoud in het Brussels Gewest. Haar belangrijkste opdracht bestaat erin collegiale adviezen uit te brengen over vergunningsaanvragen voor werken aan beschermde of op de bewaarlijst ingeschreven monumenten en landschappen of aan niet-gevrijwaarde goederen die zijn gelegen in vrijwaringszones of ingeschreven op de inventaris. Wanneer het advies van de KCML wordt gevraagd over werken die betrekking hebben op gevrijwaarde delen van een goed (beschermd of op de bewaarlijst ingeschreven), dan is haar advies bindend of “eensluidend”.

De KCML brengt ook advies uit in het kader van beschermingsprocedures of inschrijvingen op de bewaarlijst.  Ze kan de Regering ook zelf voorstellen om een goed te vrijwaren. 

Tot slot kan ze het initiatief nemen om aanbevelingen te formuleren over alle aspecten die betrekking hebben op het erfgoed. Ze behoort ook tot de instanties die advies uitbrengen over de uitwerking van stedenbouwkundige plannen en verordeningen op het gebied van ruimtelijke ordening.

Vanuit haar streven naar een geïntegreerde benadering van het erfgoed en haar multidisciplinaire samenstelling behandelt de KCML een zeer breed spectrum aan dossiers, gaande van, bijvoorbeeld, de restauratie van een sgraffito in een herenhuis tot de verlenging van het tracé van de noord-zuidmetrolijn. De KCML evalueert de erfgoedkundige uitdagingen in het licht van alle stedelijke componenten en met aandacht voor zowel stedenbouw, stadslandschappen en stadsvernieuwing, als milieubeheer, duurzaamheid, mobiliteit, energieprestaties enz. Daarbij streeft ze ernaar om de sectorale benadering van dossiers te overstijgen.   

De KCML is van mening dat de erkenning van het erfgoed de geïsoleerde monumenten en landschappen moet overstijgen om territoriaal niveau benaderd te worden.  Belangrijke stedelijke en landschappelijke composities die bijdragen tot de identiteit van het Brussels Gewest en de kwaliteit van de stedelijke leefomgeving moeten ook worden behouden en gevaloriseerd.

Daarnaast is de Commissie er van overtuigd dat verleden en toekomst, erfgoedbenadering en hedendaagse visie, met elkaar kunnen worden verzoend.  Dat gebeurt vandaag al bij gebouwen of sites, maar die aanpak is evenzeer toepasbaar op het niveau van stedenbouw en stadslandschap, Daarbij hoeft niet alles behouden te blijven. Wel is het belangrijk om veranderingen en aanpassingen in te passen in  het globale verhaal van de stad, zodat  die als geheel, op een coherente manier vorm  krijgt.